السيد مرتضى العسكري ( مترجم : زنجانى ، سردارنيا )
647
عبد الله بن سبأ وأساطير أخرى ( عبد الله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى ) ( فارسى )
گرديده است مانند : اخبار پيمانها و ازداوجهاى گوناگون كه اعراب جاهلى در ميان خود داشتند ، تا رسيدهاند به اخبار و حوادثى كه در عصرهاى اسلامى پديد آمده مانند : جريان سقيفه ، مرتدين ، جنگ جمل ، صفّين ، حادثهء كربلا ، خروج مختار ، توّابين و وقايعى كه پيش از اين حوادث و يا بعد از آنها پديد آمدهاند . اصحاب ائمّه ( ع ) ، در بارهء اين وقايع و حوادث و مانند آنها و در علوم مختلف و متنوع هزاران جلد كتاب تأليف و تدوين نمودهاند ، ولى متأسفانه با مرور زمان ، و در اثر علل و انگيزههاى گوناگون كه به بعضى از آنها اشاره خواهد گرديد ، بيشتر اين كتابها از بين رفته و امروز جز نام كتاب و نام مؤلّفين كه در بعضى از فهرستها مانند فهرست نجاشى و شيخ طوسى و الذريعه به چشم مىخورد ، اثرى از آنها باقى نمانده است . علل از بين رفتن اصول و متون اوليّه شيعه از بين رفتن كتابهايى كه اصحاب ائمّه در علوم مختلف جمعآورى نموده بودند ، دو علّت و انگيزه داشته است : 1 ) نخست عامل بيم و هراسى بود كه پيروان مكتب اهل بيت و علماى شيعه در طول تاريخ ، از حكّام و سردمداران وقت داشتهاند ، و ارعاب و وحشتى بود كه از سوى ايشان به پيروان مكتب اهل بيت و علماى شيعه مىرسيد تا جايى كه آنان را به قتل مىرسانيدند ، و كتابخانههاىشان را كه داراى هزاران جلد كتاب بوده ، آتش مىزدند . چنان كه در بارهء كتابخانهء مهم و معظم « بين السّورين » بغداد اين عمل نفرتانگيز را اجرا كردند . حمّوى ، در بارهء اين كتابخانه مىگويد : كتابهاى كتابخانهء « بين السورين » ، بهترين كتابهاى تمام كتابخانههاى دنيا بود ، زيرا تمام اين كتابها ، با خط مؤلّفين و پيشوايان و بزرگان مذهبى و مورد اعتماد نوشته شده بود ، و « اصول » و نوشتههاى آنان ، قسمت مهمّ اين كتابخانه را تشكيل مىداد . در سال 447 ه - در موقع ورود طغرل بيك - اوّلين پادشاه خاندان سلجوقى - به بغداد كه محلهء كرخ را آتش زدند ، همهء اين كتابها نيز در اين آتشسوزى طعمهء حريق گرديد .